Wow, wat valt er veel te ontdekken in de zee!
De zee barst van de bijzondere dieren waar kinderen zich over kunnen verwonderen.
In deze les leren leerlingen over het leven in de oceaan en maken ze een eigen aquarium. Ze brengen door middel van een overbrenging het aquarium tot leven. Deze les is onderdeel van de reeks: Techniekhuis op Zuid.
- Duur: 60-180 minuten
- Aantal leerlingen: Individueel
- Niveau: Middenbouw basisonderwijs
- Wereld van techniek: Voeding & Natuur
- Interesse: Onderwaterleven, automatiseren
- Kerndoelen: 41 en 45
DOCENTHANDLEIDING
De docenthandleiding kun je lekker digitaal lezen vanaf je tablet of je opent en print de PDF. Net wat jij fijn vindt.
Kerndoelen SLO
- SLO 41: Leerlingen onderzoeken hoe oceaandieren zich bewegen en vertalen dit naar een simpele machine. (De leerlingen leren over de bouw van planten, dieren en mensen en over de vorm en functie van hun onderdelen.
- SLO 45: Leerlingen ontwerpen en bouwen een werkende automaton die beweging nabootst (De leerlingen leren oplossingen voor technische problemen te ontwerpen, deze uit te voeren en te evalueren.
21 eeuwse vaardigheden
- Probleemoplossend denken
- Samenwerken
- Creatief denken
Benodigdheden
Voor de les heb je nodig:
- Karton
- Doosjes, bijvoorbeeld oude drankkartonnen
- Sateprikkers, kurk
- Knutselmateriaal of restmateriaal
- Optioneel: uitbreiding met hout, lijmpistool, metaaldraad of microbit en motoren
Achtergrond
De oceaan is een magische plek vol leven. Wist je dat de meeste levende wezens in de oceaan een bijzondere manier van bewegen hebben? Kwallen zweven sierlijk door het water, vissen wiegen met hun vinnen, en krabben wandelen zijwaarts over de zeebodem. Deze bewegingen helpen hen om voedsel te vinden, roofdieren te ontwijken en hun omgeving te verkennen. Een automaton is een mechanische machine die bewegingen kan nabootsen. Stel je voor dat je een vis kunt laten “zwemmen” met een paar eenvoudige technieken en materialen zoals karton, tandwielen en een krukas. Dit gaan we in deze les doen! Door te leren hoe je een automaton maakt, ontdek je hoe beweging werkt en hoe je techniek kunt gebruiken om natuur na te bootsen. Meer uitleg over de verschillende soorten beweging:
LESOPZET
INTRODUCTIE (20 MIN)
Start met het Schooltv-filmpje over leven in het koraal ) .
Ga hierna een gesprek aan om de nieuwsgierigheid van de leerlingen te prikkelen:
- Wat is jouw favoriete oceaandier?
- Hoe beweegt dit beestje?
Bespreek kort wat ze hebben geleerd uit het filmpje.
Fun fact over koraal: Wist je dat gezonken schepen vaak dienen als een soort kunstmatig koraal? Over de jaren heen groeien koraaldiertjes op het metaal van het schip, waardoor het verandert in een kleurrijk rif dat duizenden oceaandieren aantrekt. Deze kunstmatige riffen helpen om nieuwe habitats te creëren in de oceaan!
Tijd om op onderzoek uit te gaan. Laat de leerlingen hun oceaandier tekenen op het oefenblad. Welke stukken willen ze laten bewegen? Draaien deze rond of gaan ze op en neer?
KERN (90 MIN)
Doe-activiteit: Maak nu je eigen bewegende onderwaterleven. Hebben de kinderen moeite om de beweging om te zetten in een automata? Dan kan de uitlegvideo helpen:
Wat ook kan helpen is om zelf al een simpele versie van een automaton te hebben voor de kinderen die het lastig vinden. Breng ze op idee met een simpele beweging.
Tijd om te bouwen!
1
Bouw de basis
- Maak een frame uit een fles, doos of van karton
- Maak een krukas van houten stokken en tandwielen.
2
Voeg beweging toe
- Bevestig het oceaandier (bijvoorbeeld een vis) aan een bewegend deel. Dit kan ook met touw of elastiek.
- Zorg ervoor dat het draaien van de krukas de beweging activeert.
3
Decoreren
- Versier het dier en de omgeving (gebruik markers, papier, decoraties).
Test en Verbeter
Laat de leerlingen hun automaton testen:
- Beweegt het zoals gepland? Is de beweging vloeiend?
- Werkt de krukasmechaniek goed?
Moedig ze aan om verbeteringen aan te brengen:
- “Hoe kun je het soepeler laten bewegen?”
- “Hoe kun je het visueel mooier maken?”
AFRONDING (10) min
Laat de groepjes hun automaton presenteren aan de klas:
- Wat voor dier hebben ze gemaakt?
- Hoe werkt de beweging?
- Wat vonden ze het leukste en het moeilijkste?
Ruim samen op, Bedank de leerlingen voor hun inzet en enthousiasme.
VARIATIES
- Thema-uitbreiding: Maak een oceaanomgeving met meerdere automatons die samenwerken.
- Duurzaamheid: maak gebruik van plastic dopjes en oude verpakking, koppel dit aan een onderzoeksles met plastic soep. Ga plandelen en laat leerlingen hun eigen knutsel / restmateriaal verzamelen.
- Gebruik klei om meer vorm vrijheid te creëren
- Voeg beweging toe met motoren en microbit voor nog meer mogelijkheden (vind je dit lastig? Kies voor de uitbreiding bij Techniekhuis op Zuid.
- Maak een automata met meer techniek door een krukas en houtbewerking toe te voegen. Bijvoorbeeld:
LEERLINGINSTRUCTIE
Hee wat leuk dat je er bent!
Wat weet jij over het leven onderwater?
Teken nu jouw favoriete onderwaterdier. Hoe beweegt deze?
We gaan een bewegend oceaandier maken. Bijvoorbeeld een springende inktvis:
Nog meer inspiratie op automatons?
Voorbeelden uit de les
Niet zo creatief? Vind hier je inspiratie.
Hulpmiddelen
Volledige lesbrief
Leerlinginstructie
Verdieping
Verdieping Techniekhuis
Ga voor een daadwerkelijke houten automata waar je leert houtbewerken en mooie bewegingen om te zetten. Of maak je beest helemaal cool door deze als een robot aan te sturen. Ontwerp een eigen oceaandier op de laserprinter. Of meer vormvrijheid met 3D printen.
Wist je dat het Techniekhuis veel bijna al het gereedschap voor houtbewerking in huis heeft? Boek een les in het techniekhuis en ontdek de volle mogelijkheden.
Verdieping Maritiem museum
Koppel deze les vol onderwaterleven aan een bezoek bij het Maritiem Museum. Ga op onderzoek in de nieuwe tentoonstelling plons en ontdek hoe onderwaterdieren reageren en wat voor leven er in de zee zit.
Door in de wonderlijke (onder)waterwereld van ‘Plons!’ te stappen, ontdekken kinderen spelenderwijs dat ze zelf invloed kunnen hebben op hun wereld.
Bijvoorbeeld door een zeeboerderij te bouwen, schone energie te maken, helpen de zee op te ruimen en schepen te bouwen die geïnspireerd zijn op het ontwerp van de natuur.
Al het lesmateriaal op techniekmaken.nl is open.
Gebruiken mag, een naamsvermelding is wel zo netjes. Commerciële toepassingen niet toegestaan. Licentie: CC BY-NC-SA.
Wil je maatwerk? Neem contact op en we ontwikkelen graag.
Nb. Een link die niet werkt of iets mis met deze lesbrief? Laat het ons weten op: info@techniekmaker.nl dan zorgen we voor een update.
Deze lesbrief is mogelijk gemaakt door:
