Mediawijsheid en kleuters, ga in gesprek.
In deze digiles gaan we aan de slag met kleuters en mediawijsheid. We doen dit middels een leuke interactieve spelvorm en een kleuterrobot.
Deze lesreeks is onderdeel van het project PABO-t waarbij we ondersteuning bieden aan de PABO om techniek te integreren in het curriculum. Deze les is gericht op de onderbouw en activiteiten voor de nieuwe kerndoelen digitale geletterdheid (kerndoel 24: de leerling participeert in de digitale wereld) .
Lesbrief
Spelbord
Echt of nep
Herkennen de kleuters al wat echt of nep is? Leg het knipblad op de plattegrond of open deze op het digibord.

Leerlinginstructie
Niets is wat het lijkt, ook online werkt dit zo. Kijk deze aflevering van Koekeloere.
Weet jij het verschil tussen echt of nep? Help de robot programmeren.

Voor op het digibord:
Docentinstructie
- Duur: 0-60 min
- Niveau: PO onderbouw
- Aantal leerlingen: Groep
- Interesse: Mediawijsheid & robotica
Lees hieronder, digitaal de lesbrief, liever een uitgeprinte variant? Dat kan ook hier, via de link.
Benodigdheden
Voor de les heb je nodig (per groepje):
- Kleuterrobots (bijvoorbeeld de talebot, of beebot)
- Speelmat / uitgeknipte iconen
Kerndoelen
SLO nieuwe kerndoelen digitale geletterdheid 24: de leerling participeert in de digitale wereld
Introductie (10 min)
De leerkracht zit in de kring met het spelbord en een paar kaartjes. Maak gebruik van het knipblad en insteekhoezen of teken zelf een plattegrond.
Gesprekstarter (hardop denken):
- “Kijk eens goed… wat zie je hier?”
- “Zou dit echt kunnen, of is dit een beetje gek?”
- “Heb jij dit wel eens gezien op een scherm?”
Leg uit in kleutertaal: “Op een scherm zie je soms echte dingen… maar soms ook dingen die niet echt zijn.
- Vandaag gaan we ontdekken wat klopt en wat niet klopt.”
Vertel dat ze dit gaan doen met een robot die kan rijden, en dat zij de robot gaan helpen om goed te kijken.
Optioneel is de volgende schooltv aflevering: niet is wat het lijkt: https://schooltv.nl/video-item/koekeloere-niets-is-wat-het-lijkt
Kern (40 minuten)
1
Uitleg van het spel
- Het spelbord ligt op tafel of op de grond
- Op verschillende vakken liggen kaartjes
- De robot start op een vast beginpunt
- Regel: “Jullie programmeren de robot naar een kaartje. Daarna kijken we samen: is dit echt of nep?” of je krijgt een vraag (pictogrammen geven een vraag)
2
Samen programmeren
- Kinderen bepalen samen de route
- Hardop tellen: vooruit, links, rechts
- De robot rijdt naar het kaartje
3
Kijken & praten
- Bij elk kaartje stelt de leerkracht open vragen. Zie in de bijlage, het werkblad spelvragen bij de pictogrammen. Kom je bij een foto, stel dan volgende vragen (voor de foto’s kun je gebruik maken van het knipblad)
- “Wat zie je?”
- “Zou dit in het echt kunnen?”
- “Wat klopt wel?”
- “Wat is een beetje gek?”
- Belangrijk: Er is geen goed of fout. Het gaat om kijken, twijfelen en uitleggen
Spelvormen met een kleuterrobot
- Laat de kleuters om buurten naar een vak programmeren, zet obstakels in de weg,
- Zeg naar welke vak je wilt en laat dan de kleuters de route programmeren
Afsluiting (10 minuten)
Terug in de kring. Reflectievragen:
- “Wat heb je vandaag gezien?”
- “Was alles echt?”
- “Wat kun je doen als je iets ziet wat raar voelt?”
Sluit af met een eenvoudige kernzin (meezeggen): “Niet alles wat je ziet, is echt.”
Variaties
- Combineer met emotiekaartjes voor kinderen
- Gebruik neppe filmpjes of bijgevoegd knipblad met hele gekke neppe dieren
- Teken een uitgebreide plattegrond op de grond met meerdere stations, leg hier de speelkaarten / iconen bij, maak het programmeren uitdagender
- Laat ze zelf een gek idee verzinnen/ tekenen/knutselen dat niet echt kan
SPELVRAGEN BIJ PICTOGRAMMEN
Elk vak heeft 1 groot pictogram + 1 gespreksvraag

Wie weet wat online betekent?

Welke filmpjes kijk jij op tv?

Mag jij filmpjes kijken op de tablet?

wie weet wat dat is?): “Ken jij dit? Wat zie je hier vaak?

“Wie speelt er wel eens een spelletje?” Hoe lang mag jij spelen?

Bestaat dit echt of is het verzonnen?

Bestaat dit echt?

Is dit echt of alleen in filmpjes?

Welk filmpje maakt jou blij?

Heb je wel eens iets gezien dat je spannend vond?

Kun je boos worden van een spel of filmpje?

Wat gebeurt er met je als je lang kijkt?

Bij wie ga je als je iets vervelends ziet?

Wat kun je doen als je iets niet leuk vindt?

Wat kun je doen zonder scherm?

Wat is een fijne afspraak met schermen?
Online definitie voor kleuters: “Online is als je iets ziet of doet op een scherm dat niet in de klas of thuis is, je kunt het dus niet aanraken. Soms bestaat het wel, soms is het verzonnen. Een soort fantasiewereld dus. ”
Voorbeelduitwerking


Al het lesmateriaal op techniekmaken.nl is open.
Gebruiken mag, een naamsvermelding is wel zo netjes. Commerciele toepassingen niet toegestaan. Licentie: CC BY-NC-SA.
Wil je maatwerk? Neem contact op en we ontwikkelen graag.
Nb. Een link die niet werkt of iets mis met deze lesbrief? Laat het ons weten op: info@techniekmaker.nl dan zorgen we voor een update.
Dit werkblad is mogelijk gemaakt door:

