Leerdoel
Je leert de belangrijkste componenten en symbolen van een hydraulisch systeem kennen.
Hoe werkt deze les?
Er is een routekaart met stappenplan. Dit is je overzicht met verschillende stappen. Je scrolt omlaag en volgt de opdrachten. Deze worden duidelijk aangegeven. In deze les sluit je nog geen onderdelen aan, dat komt bij les 2.

Routekaart
In dit onderdeel leggen we helder uit hoe je stap voor stap met het lesprogramma aan de slag gaat, zodat je het maximale uit de hydrauliek lessen kunt halen.
1
Waaruit bestaat hydraulisch systeem
Basisopzet van een simpel werkend systeem
2
Verdiep je in de symbolen
Benoem de symbolen en koppel deze aan de hydrotrainer componenten
3
Verdieping uitleg
Wat zou jij nog willen weten? Tips met veilig werken.
Stap 1: waaruit bestaat een hydraulisch systeem?
Hydrauliek is een techniek waarbij krachten met een vloeistof worden overgebracht. Meestal wordt olie als vloeistof gebruikt, soms ook water.
Vloeistof wordt onder hoge druk gezet door een pomp. De druk zorgt ervoor dat een cilinder of motor in beweging komt. Door deze druk wordt de energie in de vloeistof overgebracht. De kracht die overgebracht wordt, noem je ook wel hydraulische energie.
Hydraulische componenten zoals cilinders en hydromotoren zetten de hydraulische energie om in bewegingsenergie waardoor een werktuig of onderdeel aangedreven kan worden. Hydrauliek wordt niet alleen gebruikt bij aandrijving. Het is ook een controle- en regeltechniek.

Opdracht
Kun jij bovenstaande onderdelen van het systeem benoemen voor de hydrotrainer? Waar zit wat?

Stap 2: Verdiep je in de symbolen
Print onderstaand werkblad uit:
Opdracht
Welke symbolen kun jij terug vinden op de hydrotrainner? Dit zijn er 7.
Stap 3: Verdiepende uitleg
Wil je meer weten over hydraulische systemen? Wanneer kies je nu voor welke aandrijving?

Veiligheid
Persoonlijke veiligheid
Draag altijd veiligheidsschoenen – olie of onderdelen kunnen vallen.
Draag een veiligheidsbril – bij lekkage kan er olie spatten.
Gebruik werkhandschoenen bij montage of het aansluiten van slangen.
Geen loshangende kleding of sieraden – die kunnen tussen bewegende delen komen.
Maak je handen schoon – hydrauliekolie kan huidirritatie geven.
Veilig omgaan met de hydrotrainer / hydraulisch systeem
Zet de druk er pas op als alles is aangesloten – nooit een losse slang onder druk zetten.
Controleer op lekkages vóór gebruik – zie je een olievlek of natte koppeling, druk er niet op maar meld het.
Gebruik de juiste slangen en koppelingen – nooit geforceerd vastdraaien of wisselen tussen lucht/hydrauliek.
Blijf uit de buurt van bewegende cilinders – houd handen en gereedschap op afstand tijdens beweging.
Ontlucht het systeem (druk aflaten) voordat je koppelingen losmaakt.
Let op drukniveau – hoge druk kan gevaarlijk zijn (zelfs bij 10 bar al). Gebruik alleen de ingestelde werkdruk van de trainer.
Gebruik de hendel rustig – geen schokkende of plotselinge bewegingen.
Reinig olie direct bij morsen – hydrauliekolie maakt de vloer glad.
Werkhouding en gedrag
Lees eerst het schema of opdracht voordat je begint.
Werk in tweetallen – één bedient, één observeert (veilig en leerzaam).
Gebruik een bak of doek onder het systeem – vang olie of druppels op.
Zorg voor orde en netheid – slangen opgerold, werkplek schoon na afloop.
Vraag bij twijfel hulp van de docent – nooit zelf experimenteren met hogere druk.
Noteer bijzonderheden (lekkage, lawaai, trage cilinder) in je logboek of werkblad.
Tijd om te gaan bouwen:
Wat kun jij nog meer met deze techniek?
Naast het groen worden deze technieken ook gebruikt in andere sectoren. Bijvoorbeeld de truckbranche. Altijd leuk om jezelf te oriënteren naar de mogelijkheden.
Diagnose
Net als in je project zit er op een truck ook veel hydrauliek. De monteur dient hierin de storing te kunnen vinden en deze op de juiste manier aan te sluiten
Reparatie
Werkt de hefinrichting niet? Reparaties zijn er overal, ook bij een truckcenter. Welke techniek vind jij het mooist? Bij beide opleidingen ben je welkom met VMBO-groen.
Onderhoud
Elke installatie heeft onderhoud nodig — of het nu gaat om een vrachtwagen, een boerenbedrijf of de hightech van ASML
Al het lesmateriaal op techniekmaken.nl is open.
Gebruiken mag, een naamsvermelding is wel zo netjes. Commerciële toepassingen niet toegestaan. Licentie: CC BY-NC-SA.
Wil je maatwerk? Neem contact op en we ontwikkelen graag.
Nb. Een link die niet werkt of iets mis met deze lesbrief? Laat het ons weten op: info@techniekmaker.nl dan zorgen we voor een update.
Deze lesbrief is mogelijk gemaakt door:

Het project is onderdeel van VMBO-Tech impuls waarbij laten zien dat techniek in elk VMBO profiel terugkomt. Deze les is ontwikkeld in samenwerking met Pius-X Groen te Bladel maar is breed inzetbaar.
