Leerdoel
Je sluit een dubbelwerkende cylinder aan zodat deze gecontroleerd in/uit schuift
Hoe werkt deze les?
Er is een routekaart met stappenplan. Dit is je overzicht met verschillende stappen. Je scrolt omlaag en volgt de opdrachten. Deze worden duidelijk aangegeven.
Routekaart
In dit onderdeel leggen we helder uit hoe je stap voor stap met het lesprogramma aan de slag gaat, zodat je het maximale uit de hydrauliek lessen kunt halen.
1
Uitleg: wat is een dubbelwerkende cylinder?
Basiskenmerken en toepassing
2
Aansluiten van een dubbelwerkende cylinder
Sluit de cylinder aan en stuur deze uit
3
Opruimen en verdiepende uitleg
Wat voor type cilinders zijn er nog meer?
Stap 1: Wat is een dubbelwerkende cylinder
Een dubbelwerkende cilinder kan in twee richtingen kracht zetten:
- De zuigerstang beweegt naar buiten als er vloeistof of lucht aan de ene kant wordt gebracht.
- De zuigerstang beweegt naar binnen als er druk aan de andere kant wordt gezet.
Er zijn dus twee aansluitingen voor druk: één om uit te schuiven en één om in te trekken.
Zo kun je iets heen en weer bewegen, zoals een grijparm of klep.
Hiermee verschilt deze van de enkelwerkende cilinder die maar één kant op werkt met kracht. Deze schuift uit door druk (olie of lucht) en gaat terug met een veer of door zijn eigen gewicht. Er is dus één aansluiting voor druk en meestal een veer binnenin.
Op de hydrotrainer zit een dubbelwerkende cylinder. Waaraan kun je deze herkennen? In les 1 heb je een kaart met symbolen gehad. Pak deze er weer bij.
Stap 2: Aansluiten van een dubbelwerkende cylinder
We gaan je schema uit les 2 uitbreiden. Kun je tegelijk een enkel- en dubbel werkende cilinder aansturen? Maak op basis van de symbolen op de hydrotrainer een aansluitschema. Teken hierbij duidelijke de symbolen en waar je de slangen/leidingen gaat aansluiten. Hoe zorg je dat je een component kan uitsturen? Welke componten ga je gebruiken om de cylinder uit te sturen. Kijk de symbolen op de hydrotrainer af.
Opdracht
Teken je schema voordat je deze gaat bouwen.
controle Opdracht
Zie onderstaand het aansluitschema. Ga aan de slag om deze te maken met de hydrotrainer.
Gelukt om de beide cilinders uit en ook weer in te sturen?
Stap 3: Verdiepende uitleg
Zet het systeem uit en maak alle slangen weer los.
Extra: Soorten cilinders
Een hydraulische cilinder zet olie onder druk om in kracht en beweging.
Daardoor kan hij iets duwen, trekken, heffen of klemmen — zoals bij een heftruck, kraan of kiepwagen.
Enkelwerkende cilinder
- Werkt maar één kant op met kracht.
- De zuiger wordt uitgeschoven door oliedruk.
- Gaat terug door een veer of zwaartekracht.
- Simpel en goedkoop.
Voorbeeld: klep openen, laadklep omlaag drukken.
Dubbelwerkende cilinder
- Werkt twee kanten op met kracht (heen én terug).
- Heeft twee olie-aansluitingen.
- Krachtig, precies te regelen.
Voorbeeld: grijparm, graafmachine, stuurcilinder van tractor.
Telescoopcilinder
- Bestaat uit meerdere delen (trappen) die in elkaar schuiven.
- Kan extra lange slag maken zonder veel inbouwruimte.
- Vaak enkelwerkend, soms dubbelwerkend.
Voorbeeld: kiepwagen die de laadbak omhoog duwt.
Plunjer- of stangcilinder
- Heeft geen zuiger, alleen een massieve stang die uit de cilinder schuift.
- Alleen druk aan één kant.
- Sterk en robuust.
Voorbeeld: hefkolom, kraanpoot.
Differentieelcilinder
- Een dubbelwerkende cilinder waarbij de ene kant van de zuiger een grotere oppervlakte heeft.
- Daardoor is de snelheid en kracht verschillend bij in- en uitschuiven.
- Slim gebruikt in hydraulische systemen om snelheid te regelen.
Tandemcilinder
- Twee cilinders achter elkaar gekoppeld.
- Geeft meer kracht zonder dat de diameter groter hoeft.
- Gebruikt als er weinig ruimte is maar veel kracht nodig.
Ben je klaar of ga je nog door:
Wat kun jij nog meer met deze techniek?
Naast het groen worden deze technieken ook gebruikt in andere sectoren. Bijvoorbeeld de truckbranche. Altijd leuk om jezelf te oriënteren naar de mogelijkheden.
Diagnose
Net als in je project zit er op een truck ook veel hydrauliek. De monteur dient hierin de storing te kunnen vinden en deze op de juiste manier aan te sluiten
Reparatie
Werkt de hefinrichting niet? Reparaties zijn er overal, ook bij een truckcenter. Welke techniek vind jij het mooist? Bij beide opleidingen ben je welkom met VMBO-groen.
Onderhoud
Elke installatie heeft onderhoud nodig — of het nu gaat om een vrachtwagen, een boerenbedrijf of de hightech van ASML
Al het lesmateriaal op techniekmaken.nl is open.
Gebruiken mag, een naamsvermelding is wel zo netjes. Commerciële toepassingen niet toegestaan. Licentie: CC BY-NC-SA.
Wil je maatwerk? Neem contact op en we ontwikkelen graag.
Nb. Een link die niet werkt of iets mis met deze lesbrief? Laat het ons weten op: info@techniekmaker.nl dan zorgen we voor een update.
Deze lesbrief is mogelijk gemaakt door:
Het project is onderdeel van VMBO-Tech impuls waarbij laten zien dat techniek in elk VMBO profiel terugkomt. Deze les is ontwikkeld in samenwerking met Pius-X Groen te Bladel maar is breed inzetbaar.